Ongezond eten is overal. In de supermarkt, op straat, op het station, bij de sportclub en op social media worden mensen voortdurend verleid tot ongezonde keuzes.
Voor het Voedingscentrum lag hier een andere opgave dan bij klassieke voedingsvoorlichting. Niet nog een extra tip geven om gezonder te eten, maar zichtbaar maken dat de omgeving zelf ongezond eten voortdurend makkelijker en verleidelijker maakt.
Veel communicatie rond gezond eten vertrekt vanuit de individuele keuze: wat kun jij anders doen? Maar bij de ongezonde eetomgeving ligt het probleem dieper. Mensen leven in een omgeving waarin ongezond eten overal beschikbaar, zichtbaar, goedkoop en aantrekkelijk wordt gemaakt.
Daardoor voelt gezond kiezen vaak als persoonlijke discipline, terwijl mensen de hele dag worden beïnvloed door aanbod, reclame, gemak en sociale normen.
De echte vraag werd: hoe maak je zichtbaar dat ongezond kiezen geen individueel falen is, maar het gevolg van een omgeving die de hele dag aan je trekt?
De doorbraak zat in het verplaatsen van het probleem.
Niet: jij moet sterker zijn.
Maar: kijk eens hoe vaak ongezond eten zich aan je opdringt.
Daarmee verschoof de rol van het Voedingscentrum:
Van: betrouwbare gids bij gezond eten.
Naar: agenderende organisatie die zichtbaar maakt wat er scheef is.
De centrale gedachte werd:
Eetdrammen
Eetdrammen gaf taal aan iets wat iedereen herkent, maar vaak niet bewust ziet. Door het probleem een naam te geven, werd het zichtbaar. En wat zichtbaar wordt, kun je bespreken.
Stop Eetdrammen maakte de ongezonde eetomgeving menselijk, herkenbaar en licht absurd. Ongezonde producten kregen de rol van drammerige personages die zich steeds opnieuw aan je opdringen.
De beweging zat in de verschuiving van persoonlijke verantwoordelijkheid naar maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Van: jij moet gezonder kiezen.
Naar: onze omgeving maakt ongezond kiezen te makkelijk en te opdringerig.
Zo kon het Voedingscentrum de ongezonde eetomgeving agenderen zonder moralistisch te worden.
Truman ontwikkelde onder meer:
• creatief platform Stop Eetdrammen
• het begrip eetdrammen
• campagne-uitingen voor consumentencommunicatie
• deels AI-gegenereerde drammerige voedselpersonages
• visuele wereld die een systeemprobleem menselijk maakt
